Indwara z'umutima na cancel ntizikiri ikibazo

Kubitaro   bya  Rwinkwavu  bihereye  mu  karere  ka  kayonza kuri uyu  wa 5  hijihirijwe  umunsi  mpuzamahanga  wo  kurwanya  indwara  zidakira  ariko  kandi  zitandura, ukaba  wari ufite  insanganyamatsiko  igira  iti “Twese  hamwe turashoboye   kandi  twabishobora”.Uyu  muhango  wo  kwizihiza  umunsi  mpuzamahanga  wo  kurwanya  indwara  zidakira  wari  witabiriwe  n’abayobozi  ,abaturage ndetse  n’abaganga  batandukanye aho barebeye hamwe  ingamba  zafatwa  kugirango  n’ababana  nizi  ndwara  bahabwe   Ubuvuzi  bwibanze  bityo  nabo  bagire  ikizere  cy’ubuzima  bwejo  hazaza    dore  yuko   iyo  abashinzwe  Ubuzima  bakwitayeho   bihagije  hari  n'ubwo  izi ndwara  zikira  cyangwa  zikoroha.

Ngabire  Penelope ni umwana uri mu kigereranyo  cy’imyaka 18 yarwaye  indwara  ya  cancel   iramuzengereza  mu gihe  yarafite  imyaka  14  ariko   yagiye  kwamuganga  mugihe  iyi  ndwara yari itaramukwirakwira  mu mubiri  hose  none  ubu   yarakize kandi   yakomeje  amashuri  ye,  ubu  yiga mu  mwaka  wagatanu  w’amashuri  abanza  mu murenge  wa  Kabarondo ,atararwara  iyi ndwara yapimaga  ibiro 46  ariko mugihe yaramaze ku  rwara indwara ya cancel  yageze aho apima ibiro 20 aratangaza  ko  ubu  afite  ikizere  cy’ejo  hazaza  Kuko  yakize  indwara  ya  cancel.

Erneste  simpunga  n’umusore  ukomoka   mu Karere  ka Bugesera  ari  mukigereranyo cy’imyaka   hagati ya  22-23   yarwaye  indwara  y’umutima  mugihe  yigaga  mu kiciro  rusange  cy’amashuri  yisumbuye  , ariko  yaje  kwivuza  agira  amahirwe  ahura  nikipe yabaganga  kabuhariwe  mu kubaga  umutima bitwa  Team  Heart  bo muri  leta zunze ubumwe zamerika  kuko  buri  kwezi  kwa gashyantare buri mwaka baza mu Rwanda   Gufasha  ababana niyo  ndwara ,nyuma  yo  kubona  ko  uburwayi  bwe bukomeye  cyane  bahise  bamujyana  muri  Amerika ndetse  n’umutima  we  barawubaga  ariko  ubu  yarakize  kandi  yakomeje  amasomo  none, yarangije  amashuri  yisumbuye  kandi  aragira  abandi  inama ababana  nizi  ndwara  kwigirira  icyizere  kuko  byose  bishoboka  mubuzima.

Dr  Ngoga  gedeon   ushinzwe  kurwanya  indwara  zidakira  mu  mushinga  w’inshuti  mu buzima  ukorera   mu bitaro  bya  Rwinkwavu  ,Kirehe  na  Butaro   yatangarije  Radio  Izuba  ko  izi  ndwara  zidakira  zirimo   umuvuduko  ukabije  w’amaraso, umutima, cancel, diabette, asma, igicuri  nizindi  zitandukanye  avuga ko mugihe  umuturage  ubana  nazo  yitaweho  bihagije  harigihe  zikira cyangwa zikoroha  ubuzima  bugakomeza. Kugeza  magingo  aya  ku mugabane  w’Afurika  1 /3  cy’abaturage  bapfa  baba  bahitanywe  nizi  Ndwara  karande  akaba  akomeza  asaba  buri  mutu  wese  ufite  umurwayi  wizi  ndwara  Ko  yafata  iya  mbere  akamujyana  kwa  muganga  kugirango  akurikiranywe  n’inzego  z’ubuvuzi  bityo  ubuzima  bwe  bukomeze  nkabandi  bose.

BESABESA  Etienne  /Radio Izuba